Η Αθήνα τη Νύχτα: οι παρατάσεις ωραρίων μουσικής και οι 7 δημοτικές κοινότητες

Μέχρι τι ώρα μπορεί να παίζει μουσική ένα καφέ/μπάρ στην Αθήνα, και ποιός αποφασίζει;

Ένα πράγμα για το οποίο η Αθήνα δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από άλλες πόλεις είναι η νυχτερινή ζωή. Με το που σουρουπώνει, η πόλη πετάει το πέπλο της και αποκαλύπτει ένα δεύτερο πρόσωπο – μουσική που ξεχειλίζει από ανοιχτές πόρτες, φωνές και γέλια που αντηχούν σε στενά δρομάκια μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Αλλά πίσω από αυτή τη ζωντάνια κρύβεται μια σύγκρουση που εκτυλίσσεται κάθε μήνα, σε αίθουσες που οι περισσότεροι δεν ξέρουν ότι υπάρχουν: καταστηματάρχες που ζητούν να παίζουν μουσική μέχρι αργά, κάτοικοι που δεν μπορούν να κοιμηθούν, και ανάμεσά τους οι αιρετοί εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων που πρέπει να αποφασίσουν. Κατηγορίες για αυγά που πετιούνται σε μπαλκόνια, ιδιοκτήτριες που αποβάλλονται από τη συνεδρίαση, γείτονες που ξεσπούν – σκηνές που μέχρι πρόσφατα έμεναν κλεισμένες σε αίθουσες συνεδριάσεων χωρίς κοινό.

Κανονικά στην Ελλάδα, τα καταστήματα εστίασης που διαθέτουν άδεια μουσικής (μπαρ, καφετέριες, εστιατόρια) η μουσική επιτρέπεται μέχρι τις 22:00 τον χειμώνα και τις 23:00 το καλοκαίρι, με ανώτατο όριο έντασης τα 80 decibel. Αν θέλουν να συνεχίσουν μετά από αυτές τις ώρες, χρειάζονται παράταση ωραρίου σύμφωνα με την ισχύουσα κανονιστική του εκάστοτε δήμου: στην Αθήνα, αυτή φτάνει μέχρι τη 01:00 τις καθημερινές και τις 03:00 Παρασκευή και Σάββατο. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2023, τα ίδια καταστήματα μπορούν να λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο – αλλά η μουσική τους όχι. Επίσης, από το 2022, η παράταση στην Αθήνα χορηγείται αποκλειστικά για κλειστούς χώρους και με κλειστές πόρτες και παράθυρα – σε εξωτερικό χώρο, δεν επιτρέπεται μουσική μετά τις ώρες βάσης. Τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης αποτελούν εξαίρεση από όλα τα παραπάνω: λειτουργούν με ξεχωριστό καθεστώς αδειοδότησης, επιτρεπόμενη ένταση μέχρι 100 decibel, και δεν υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς ωραρίου. Για όλους τους υπόλοιπους, την απόφαση για τη χορήγηση παράτασης δεν την παίρνει η αστυνομία ούτε ο δήμαρχος, αλλά τα Συμβούλια των Δημοτικών Κοινοτήτων: ο πλησιέστερος θεσμός αυτοδιοίκησης στον πολίτη, για τον οποίο έχουμε γράψει αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο:

Η διαδικασία ξεκινά με την κατάθεση αίτησης και ενός φακέλου δικαιολογητικών στο αρμόδιο Τμήμα Εξυπηρέτησης της Δημοτικής Κοινότητας – άδεια λειτουργίας, βεβαίωση μη οφειλών προς τον δήμο, τυχόν προηγούμενες αποφάσεις παράτασης. Η υπηρεσία ελέγχει τον φάκελο, ερευνά αν υπάρχουν καταγγελίες ή παραβάσεις στο ιστορικό του καταστήματος, και ετοιμάζει εισήγηση. Αν όλα είναι εντάξει, το θέμα μπαίνει στην ημερήσια διάταξη της επόμενης συνεδρίασης του Κοινοτικού Συμβουλίου, που στην περίπτωση του Δήμου Αθηναίων, συνεδριάζει μία φορά τον μήνα. Εκεί, ο πρόεδρος παρουσιάζει την αίτηση, μπορεί να ακουστεί ο ιδιοκτήτης αλλά και κάτοικοι της περιοχής, και ακολουθεί ψηφοφορία. Αν το κατάστημα έχει περισσότερες από δύο βεβαιωμένες παραβάσεις, η κανονιστική απόφαση του Δήμου Αθηναίων είναι σαφής: η παράταση δεν χορηγείται. Σε κάθε άλλη περίπτωση, είναι στην κρίση των κοινοτικών συμβούλων να αντισταθμίσουν τις ανάγκες της νυχτερινής ζωής με την ησυχία της γειτονιάς. Αν εγκριθεί, η παράταση ισχύει για ένα χρόνο – που σημαίνει ότι κάθε κατάστημα επιστρέφει ξανά και ξανά, κάθε χρόνο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διαδικασία είναι σύντομη και τυπική: ο πρόεδρος ανακοινώνει το κατάστημα, διαβάζει τα στοιχεία του φακέλου, και η ψηφοφορία ολοκληρώνεται σε λίγα λεπτά. Υπάρχουν όμως φορές που η αίθουσα ανάβει. Στην 6η Δημοτική Κοινότητα, η συζήτηση για το μπαρ Diving Duck στα Εξάρχεια κράτησε 24 λεπτά – η πρόεδρος χρειάστηκε τελικά να απομακρύνει από την αίθουσα μια κάτοικο της πολυκατοικίας που διέκοπτε επανειλημμένα. Στην ίδια κοινότητα, η περίπτωση του ΤΙΓΡΕ ήταν εξίσου φορτισμένη: μια κάτοικος κατήγγειλε ότι είχε δεχθεί αυγά στο μπαλκόνι της, ενώ κάποιοι σύμβουλοι εξέφρασαν αρνητική άποψη για τη σχέση του μαγαζιού με τη γειτονιά. Σε άλλες περιπτώσεις, η πίεση είναι πιο διακριτική: στη 2η Δημοτική Κοινότητα, δικηγόρος καταστήματος επιχείρησε να πείσει το Συμβούλιο ότι εφόσον δεν υπάρχουν βεβαιωμένες παραβάσεις, η παράταση πρέπει να χορηγηθεί — παρουσιάζοντας ως αυτονόητο κάτι που στην πραγματικότητα παραμένει στην κρίση των συμβούλων. Στην 3η Δημοτική Κοινότητα, το κοινοτικό συμβούλιο συζήτησε για το πόσο σημαντική είναι η διαφορά των 80 με τα 83 decibel – όπως σημείωσε ένας φυσικός που παρεβρισκόταν στην αίθουσα τα 83 decibel είναι περίπου δύο φορές τόσο “δυνατά” όσο τα 80 decibel.

Στον Δήμο Αθηναίων, κάθε μία από τις επτά Δημοτικές Κοινότητες εξετάζει δεκάδες αιτήσεις παράτασης ωραρίου μουσικής σε κάθε συνεδρίαση — σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από πενήντα. Από την εμπειρία μας στο OpenCouncil, εκτιμούμε ότι περίπου το 75% του χρόνου των κοινοτικών συμβουλίων αφιερώνεται σε αυτές τις αιτήσεις, ιδιαίτερα στις αρχές κάθε έτους. Σε κάθε γειτονιά, η ίδια σύγκρουση επαναλαμβάνεται με άλλους πρωταγωνιστές κάθε φορά: από την μία οι ιδιοκτήτες που ζητούν να κρατήσουν τα μαγαζιά τους ζωντανά για μερικές παραπάνω ώρες κάθε βράδυ, και από την άλλη κάτοικοι που θέλουν να κοιμηθούν. Τελικά οι αιρετοί του κοινοτικού συμβουλίου καλούνται να ζυγίσουν τις δύο πλευρές και να συναποφασίσουν, συχνά με περιορισμένες πληροφορίες. Σπάνια υπάρχουν εύκολες απαντήσεις – αλλά η διαδικασία δεν χρειάζεται να είναι αθέατη.

Αν θέλετε να δείτε προς τα που κλίνει η ζυγαριά για την δική σας γειτονιά και να συμμετάσχετε στη συζήτηση, δεν έχετε παρά να βρείτε τη γειτονιά σας στον χάρτη του OpenCouncil – και φυσικά, να παρευρεθείτε στην επόμενη συνεδρίαση της δημοτικής σας κοινότητας.